Παθήσεις των δοντιών και των ούλων

ΠΕΡΙΟΔΟΝΤΙΟ:

Ο ακρογωνιαίος λίθος της στοματικής υγείας

Περιοδόντιο είναι το σύνολο των ιστών που περιβάλλουν και στηρίζουν τα δόντια,( ούλα,συνδετικός ιστός ,φατνιακό οστό,οστείνη ρίζας).
Οποιαδήποτε παθολογική κατάσταση του περιοδοντίου, που οφείλεται σε μικροβιακούς παράγοντες ή άλλες αιτίες , (π.χ. τραυματισμοί, γενικά νοσήματα), αποτελεί την περιοδοντοπάθεια. Η περιοδοντοπάθεια μπορεί
να εντοπίζεται μόνο στα ούλα (ουλίτιδα) ή και στους γύρω στηρικτικούς ιστούς (περιοδοντίτιδα).
Οι νόσοι του περιοδοντίου δεν θεραπεύονται από μόνες τους. Ο καλύτερος τρόπος για να διατηρήσετε υγιές το χαμόγελό σας είναι η αποφυγή και η θεραπεία στα αρχικά της στάδια.
Η πρώτη εξέταση του οδοντιάτρου επικεντρώνεται στην περιοχή των ούλων, ώστε να εντοπιστούν τυχόν παθολογικές καταστάσεις.

Η ουλίτιδα συνήθως αναγνωρίζεται κλινικά μόνο, ενώ η διάγνωση της περιοδοντίτιδας απαιτεί και τη συμβολή ακτινογραφικού ελέγχου.
Στην ουλίτιδα τα ούλα αποκτούν έντονο κόκκινο χρώμα , διογκώνονται και μπορεί να αιμορραγούν , είτε αυτόματα (νυχτερινές ουλορραγίες) ή κατά τη διάρκεια του βουρτσίσματος .
Η περιοδοντίτιδα είναι μία προχωρημένη κατάσταση του περιοδοντίου καθώς τα μικρόβια , που κατασκηνούν στην υποουλική τρυγία προκαλούν την καταστροφή των ούλων, του οστού και των άλλων ιστών, που στηρίζουν τα δόντια .

Αν η κατάσταση αυτή δε διαγνωσθεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα , τα ούλα χαλαρώνουν , τα προσβεβλημένα δόντια συνήθως γίνονται εύσειστα (κινητικότητα) και μπορεί να χρειαστούν αφαίρεση από τον οδοντίατρο.
Η πρώτη γραμμή άμυνας είναι η πρόληψη κάθε έξι μήνες από οδοντίατρο με check up και καθαρισμό. Το συστηματικό βούρτσισμα και η σωστή στοματική υγιεινή , με επικουρικά μέσα καθαρισμού , όπως το οδοντικό νήμα , τα βουρτσάκια μεσοδοντίων διαστημάτων , τα στοματικά αντισηπτικά διαλύματα (χλωρεξιδίνη), βοηθούν στην αποφυγή συσσώρευσης μικροβιακής πλάκας. Ο οδοντίατρος και οι συνεργάτες του θα δώσουν στον ασθενή τις κατάλληλες οδηγίες για τον σωστό τρόπο βουρτσίσματος και τις πρόσθετες μεθόδους καθαρισμού καθώς και για τη δυνατότητα χρήσης προιόντων στοματικής υγιεινής , που μπορεί ο ασθενής να χρησιμοποιεί στο σπίτι του.

Συγχρόνως για την αποφυγή των νόσων του περιοδοντίου απαιτείται τακτικός οδοντιατρικός έλεγχος. Σε περίπτωση διάγνωσης τυχόν νόσου καθορίζεται από τον οδοντίατρο ο τρόπος θεραπευτικής αντιμετώπισής της , ο οποίος ποικίλει ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα της νόσου.
Η πιο απλή θεραπευτική αντιμετώπιση είναι ο καθαρισμός των οδόντων και των ούλων (αποτρύγωση).
Το πιο σημαντικό κομμάτι της περιοδοντικής θεραπείας αποτελεί η διατήρηση του αποτελέσματος . Αυτό γίνεται με συνεχές επισκέψεις στον οδοντίατρο , που μπορεί στα τακτά αυτά χρονικά διαστήματα να επανεκτιμήσει το αποτέλεσμα της όλης θεραπείας και να προλάβει τυχόν εξάρσεις ή υποτροπές της νόσου. Συνήθως οι επισκέψεις γίνονται τρεις φορές κάθε χρόνο.

Στης παθήσεις του περιοδοντίου η χορήγηση φαρμακευτικών σκευασμάτων π.χ. αντιβιοτικών, γίνεται με φειδώ και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις (εμμένουσα περιοδοντίτιδα, οξείες ελκονεκρωτικές βλάβες ). Το καθημερινό βούρτσισμα με οδοντόβουρτσα , που συνιστά ο οδοντίατρος καθώς και η χρήση αντισηπτικών στοματικών διαλυμάτων σε συνδιασμό με τη σωστή και αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση τυχόν νόσου απ’ τη πλευρά του γιατρού αποτελούν τα κύρια όπλα καταπολέμησης και εξάλειψης των νόσων του περιοδοντίου.

ΤΕΡΗΔΟΝΑ

Η έλλειψη στοματικής υγιεινής ,εξαμηνιαίου προληπτικού check up,φθορίωσης καθώς και η υπρβολική χρήση σακχαρούχων τροφών σε συνδυασμό με την ποιότητα της αδαμαντίνης συντελούν στο να αρχίσει η καταστροφή των σκληρών ουσιών του δοντιού και η ανάγκη σφραγισμάτων, και στην πορεία εάν η τερηδόνα φθάσει μέχρι το νεύρο του δοντιού, απονευρώσεων.
Στην σύγχρονη οδοντιατρική τα σφραγίσματα γίνονται με λευκά κυρίως οδοντιατρικά υλικά (ρητίνες- πορσελάνες) έτσι ώστε θεραπευτικά,ανατομικά, αλλά και αισθητικά η οδοντιατρική παρέμβαση να μη φαίνεται και να αποδίδεται ένα αποτέλεσμα άριστο για πολλά χρόνια.
‘Οσον αφορά τις απονευρώσεις στην σύγχρονη οδοντιατρική οι ειδικοί οδοντίατροι (ενδοδοντιστές) ασχολούνται πλέον μόνο με τις απονευρώσεις έτσι ώστε σε ένα και μόνο ραντεβού να μπορεί ναολοκληρωθεί άριστα μια απονεύρωση και το κυριώτερο με τεχνικές τέτοιες που ο ασθενής πλέον να μην αισθάνεται πόνο κατά τη διάρκεια της παρέμβασης του γιατρού.
Σήμερα η προσπάθεια είναι να σωθούν ακόμη και οι ρίζες και να χρησιμοποιηθούν σαν βάση για να δημιουργήσουμε ανώδυνα το υπόλοιπο δόντι.

ΚΑΚΟΣΜΙΑ = ΚΑΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΚΑΚΟΣΜΙΑ -ΚΑΚΗ ΥΓΕΙΑ

1) Χρησιμοποιούμε οι περισσότεροι άνθρωποι τα αρώματα για να μυρίζουμε ομορφότερα και ουσιαστικά δημιουργούμε μια καλή πρώτη εντύπωση στην επικοινωνία.Πόσο λοιπόν κακή γίνεται η επικοινωνία όταν την ώρα που συζητάμε υπάρχει κακαοσμία Ο συνομιλιτής τις περισσότερες φορές δεν εστιάζεται στο θέμα για το οποίο μιλάμε αλλά είναι κυρίαρχη η κακή οσμή που αποπνέει η ομιλία και έτσι ουσιαστικά ο άλλος απομακρύνεται και αισθάνεται σε θέση άμυνας γιατί προσπαθεί να αποφύγει την “κακή μυρωδιά”.

2) Είναι γεγονός ότι η ευχάριστη – δροσερή αναπνοή , έχει σχέση όχι μόνο με το σκέτο βούρτσισμα αλλά και με την πρόληψη των δοντιών και των ιστών που τα περιβάλλουν.

3) Πρωτογενώς λοιπόν όταν διαπιστώνουμε προβλήματα κακοσμίας πρέπει να ανατρέξουμε για τις αιτίες της στην στοματική κοιλότητα. Και αφού αποκλείσουμε την στοματική κοιλότητα κοιτάζουμε για άλλα παθολογικά αίτια.

Ποιές είναι οι αιτίες της κακοσμίας

1) Χαλασμένα δόντια που χρειάζονται σφραγίσματα (τερηδόνα).
2)Δόντια που έχουνε διαποιηθεί (απονευρώσεις). Πολλές φορές χωρίς να έχουμε πονέσει ή να έχουμε πρηστεί ή με αυτά τα συμπτώματα διαπιστώνουμε ότι σε κάποιο σημείο του στόματος στο άκρο της ρίζας των δοντιών έχει δημιουργηθεί ένα απόστημα.
3)Ουλίτιδα – Περιοδοντίτιδα

Οι ιστοί που περιβάλλουν τα δόντια είτε από κακό βούρτσισμα ή από έλλειψη check -up κάθε έξι μήνες, ή από νοσήματα άλλα του οργανισμού που δευτερογενώς εκδηλώνουν προβλήματα στα ούλα με τη μορφή φλεγμονών.Π.χ. μια πολύ ευχάριστη κατάσταση για κάθε γυναίκα η εγκυμοσύνη ,και όμως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η μεγάλη ορμονική αλλαγή στον οργανισμό τις περισσότερες φορές δημιουργεί δευτερογενή ουλίτιδα που εάν δεν επιμεληθεί ο ειδικός οδοντίατρος με τους συνεχείς καθαρισμούς , έχει συνέπεια και την κακοσμία.

Η χρόνια ουλίτιδα μπορεί να γίνει περιοδοντίτιδα όπου εκεί έχουμε και κινητικότητα στα δόντια – απώλεια δοντιών από στήριξη.Πρέπει να γίνει συνείδηση στον κάθε άνθρωπο από μικρή ηλικία ότι το καθημερινό σωστό βούρτσισμα – το νήμα- και κάθε εξάμηνο υποχρεωτικά το check up που περιλαμβάνει εκτός από τη διάγνωση και μια πλήρη συντήρηση του στόματος είναι αναγκαία όχι μόνο για την μακροχρόνια υγεία των δοντιών και ιστών αλλά και γενικότερα της υγείας του ανθρώπου.

Πρέπει να γίνει λοιπόν οδοντιατρική θεραπεία για να πάψει το φαινόμενο της κακοσμίας και όχι να χρησιμοποιούμε μόνο στοματικά διαλύματα ή άλλα εμπορικά σκευάσματα για να καλύπτουμε ουσιαιστικά ένα πρόβλημα υγείας.Αυτά έρχονται συμπληρωματικά αφού έχει γίνει θεραπεία από τον γιατρό και έχουν αρθεί τα αίτια , για να διατηρήσουν όσο το δυνατόν άσηπτη την περιοχή ώστε να επιτευχθεί η θεραπεία των ιστών πιο γρήγορα.

ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ

Μπορεί ένας έντονος πόνος στο αυτί να μην οφείλεται σε ωτίτιδα; Μπορεί εκείνο που φαντάζει ως ανυπόφορος οδοντόπονος να μην έχει βάση σε χαλασμένο δόντι και να οδηγήσει ακόμη και σε εξαγωγές γερών δοντιών; Μπορεί μορφές πονοκεφάλου να ξεκινούν έξω από το κεφάλι; Η απάντηση στα παραπάνω είναι ναι. Καλωσήρθατε στο θαυμαστό,περίπλοκο και συνάμα φοβερό κόσμο των πόνων της περιοχής του στόματος και του προσώπου, των ποσωπαλγιών.

Η περιοχή του κεφαλιού ,και ιδιαίτερα το στόμα και το πρόσωπο είναι γεμάτες αισθητικά νεύρα που αναστομώνονται εκτεταμένα μεταξύ τους ,κάνοντας αυτό το μέρος του σώματος από τα πιο ευαίσθητα. Το κακό είναι ότι μερικές φορές τα νεύρα αυτά μεταφέρουν στον εγκέφαλο ερεθίσματα που εκείνος ερμηνεύει ως πόνο που έχει ή δεν έχει πραγματική αιτία.Οι εκτεταμένες διασταυρώσεις των νεύρων μπορεί να κάνουν αρκετά δύσκολο να εντοπίσει κανείς την ακριβή πηγή του πόνου ,ενώ και η αποτελεσματική αντιμετώπισή του μπορεί να είναι δύσκολη ,οδηγώντας πολλές φορές τον ασθενή που αντιμετωπίζει μια τέτοια κατάσταση στην απελπισία.

Αν προσπαθήσει κάποιος να κατατάξει τον πόνο στην περιοχή ανάλογα με την πηγή του θα μπορούσε να μιλήσει για πόνο, τοπικής αιτιολογίας (από δόντια ,γνάθους άρθρώσεις κ.λ.π),για πόνο που ξεκινά από τα ίδια τα νεύρα (είναι οι λεγόμενες νευραλγίες),πόνος που ξεκινά έξω από το πρόσωπο και αντανακλά στην περιοχή όταν είναι αδύνατο να εντοπιστεί συγκεκριμένη πηγή.
Ο πόνος που ξεκινά από τα δόντια ,τα ούλα ή τα οστά των γνάθων και είναι γνωστός σχεδόν σε όλους τους ανθρώπους ,συνήθως οφείλεται σε φλεγμονή της περιοχής και αποτελεί τη συχνότερη αιτία επίσκεψης στον οδοντίατρο.Συνήθως το αίτιό του εντοπίζεται σχετικά εύκολα και αντιμετωπίζεται ,οδηγώντας τον ασθενή στην ανακούφιση.Μερικές φορές μπορεί να παρουσιαστεί η άτυπη οδονταλγία στην οποία κατάσταση αυτή ,που σήμερα θεωρείται μορφή νευραλγίας,έχει οδηγήσει ασθενείς στο να υποστούν μη απαραίτητες οδοντιατρικές εργασίες(σφραγίσματα, απονευρώσεις ) ή ακόμη και πολλαπλές εξαγωγές δοντιών σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί ο πόνος .

Πολύ πιο συχνό είναι το επώδυνο δυσλειτουργικό σύνδρομο της κροταφογναθικής διάρθρωσης ,της άρθρωσης δηλαδή ανάμεσα στην κάτω γνάθο και το υπόλοιπο κρανίο. Από μελέτες έχει βρεθεί ότι πάνω από τους μισούς ανθρώπους παρουσιάζουν συμπτώματα του συνδρόμου αυτού ,αλλά πολλοί ούτε καν συνειδητοποιούν ,ενώ μόνο ένα 5% ως 25% θα αν ζητήσει θρεαπεία. Οι ασθενείς που παρουσιάζουν το σύνδρομο αυτό παραπονούνται για ήχους από την άρθρωση όταν ανοιγοκλείνουν το στόμα,πόνο όταν κινούν την κάτω γνάθο που πολλές φορές αντανακλά στο αυτί , στον κρόταφο τον αυχένα ή το υπόλοιπο πρόσωπο, αίσθημα βάρους και κούρασηςστην περιοχή και, σε πιο σοβαρές καταστάσεις αδυναμία διάνοιξης του στόματος. Σπάνια ευτυχώς παρουσιάζεται στην περιοχή του προσώπου η πρωτοπαθής νευραλγία του τρίδυμου νεύρου,του βασικού δηλαδή αισθητικού νεύρου της περιοχής.Η κατάσταση αυτή ,της οποίας η αιτιολογία δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη, εμφανίζεται ξαφνικά μ΄έναν οξύτατο,διαπεραστικό πόνο που διαρκεί συνήθως δευτερόλεπτα και εκλύεται όταν ερεθιστεί μια συγκεκριμένη περιοχή του δέρματος του προσώπου ή του βλεννογόνου του στόματος. Ο πόνος αυτός είναι τόσο δυνατός ώστε ο πάσχων αποφεύγει ακόμα και να κιννλησει τα χείλη του ή να αγγίξει τη συγκεκριμένη περιοχή από φόβο μήπως προκαλέσει τη νευραλγία.

Η αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής μπορεί να είναι δύσκολη και μακροχρόνια. Μερικές φορές τέτοιος νευραλγικού τύπου πόνος μπορεί να εκλυθεί όταν το νεύρο πιέζεται από κάποιο όγκο ή άλλη βλάβη μέσα ή έξω το αίτιο πίεσης του νεύρου.Και άλλα νεύρα στην περιοχή, όπως το γλωσσοφαρυγγικό,μπορούν να δώσουν παρόμοιας μορφής πόνο.
Πόνο στην περιοχή των γνάθων και του προσώπου μπορεί να προκληθεί και από βλάβες των οφθαλμών, της ρινικής κοιλότητας και των παραρρίνιων κόλπων (ιγμόρεια) καθώς και του αυχένα σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις. Πρέπει να επισημάνουμε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πόνος που οφείλεται σε στεφανιαία νόσο της καρδιάς μπορεί να αντανακλά στη γνάθο ,και ιδιαίτερα στην περιοχή της αριστερής γωνίας της.
Τέλος θα πρέπει να επισημανθεί και η γλωσσοδυνία,μια κατάσταση στην οποία υπάρχει έντονο πολλές φορές αίσθημα καψίματος στη γλώσσα. Η κατάσταση παρουσιάζεται συνήθως σε ηλικιωμένα άτομα και μπορεί να οφείλεται σε διαβήτη, αβιταμινώσεις, σιδηροπενία ή και σε άγνωστα αίτια.
Σε όλες τις παραπάνω επώδυνες καταστάσεις ο ρόλος του οδντιάτρου είναι κεντρικός.Εκείνος είναι που θα δεχτεί πολλές φορές τα πρώτα παράπονα του ασθενούς και σε πολλές περιπτώσεις θα βρεί το αίτιο και θα λύσει το πρόβλημα.

Επειδή όμως αυτό μπορεί να είναι σύνθετο και απαιτεί τη συνεργασία διαφόρων ειδικών, ο οδοντίατρος παίρνοντας ένα λεπτομερές ιστορικό και κάνοντας μια συστηματική ενδοστοματική και εξωστοματική εξέταση του ασθενούς με προσωπαλγία, μπορεί να τον κατευθύνει προς την κατάλληλη ειδικότητα για παραπέρα διερεύνηση και αντιμετώπιση.
Οι προσωπαλγίες αποτελούν καταστάσεις των οποίων η διάγνωση και η αντιμετώπιση μπορεί να είναι δύσκολη ακόμη και για έμπειρους ειδικούς.Πολλές φορές χρειάζεται να εφαρμοστούν, συνδυασμένα ή διαδοχικά, διάφορα θραπευτικά σχήματα προκειμένου να υπάρξει ανακούφιση του ασθενούς. Σε κάθε περίπτωση όμως η στενή συνεργασία θεραπευτή και πάσχοντος μπορεί να φέρει το επιθυμητό και από τους δύο αποτέλεσμα.

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Η ανάπτυξη του εμβρύου και στην συνέχεια η σωστή ανάπτυξη του παιδιού εκτός των κληρονομικών παραγόντων εξαρτάται άμμεσα από την φυσική καλή κατάσταση της υγείας της μητέρας και την διατροφή της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης,
Γι’ αυτό η σωστή διατήρηση των επιπέδων του σιδήρου, του ασβεστίου και των βιταμινών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η σωστή διατροφή της μητέρας, με καλή φυσκή υγεία του οργανισμού συντελούν άμμεσα και στην σωστή ανάπτυξη όχι μόνο της οδοντοφυϊας αλλά και του χρώματος και της ποιότητας της αδαμαντίνης των δοντιών.Επειδή δε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αναπτύσσεται η ουλίτιδα της εγκυμοσύνης λόγω της έντονης και απότομης ορμονικής αλλαγής της γυναίκας απαιτείται στενή συνεργασία του γυναικολόγου με τον οδοντίατρο και τακτικότερες επισκέψεις της εγκύου στον οδοντίατρο για πρόληψη της ουλίτιδας.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η συσχέτιση της διατροφής με τα δόντια ξεκινάει από την διατροφή της εγκύου όπως προαναφέρθηκε και ολοκληρώνεται με τη διατροφή του παιδιού και στη συνέχεια του ενήλικα που πρέπει καθ’όλη τη διάρκεια της ζωής του να αποφεύγει τα πολλά γλυκά και εν γενει τα σάκχαρα,να αποφεύγει εν γένει αντιβιοτικά και ιδιαίτερα τετρακυκλίνες κατά την παιδική ηλικία διότι προκαλούν δυσχρωμίες, να ενισχύει την φυσική άμυνα του οργανισμού με φρούτα λαχανικά και τροφές που περιέχουν ασβέστιο και εν γένει να αποφεύγει τροφές,συνήθειες και ποτά που περιέχουν έντονες χρωστικές όπως π.χ. coca cola, τσάι ,κάπνισμα.

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ

Εκτός από τους επίκτητους παράγοντες (παραάγοντες που επιδρούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης) η κληρονομικότητα συντελεί άμμεσα στην ανάπτυξη των δοντιών, το χρώμα, την ποιότητα της αδαμαντίνης, την διάταξή τους καθώς και στην ανάπτυξη των γνάθων. Οι ελλείψεις δοντιών π.χ. που διαπιστώνουμε σε πολλούς ανθρώπους οφείλονται σε κληρονομικούς παράγοντες ή ο προγναθισμός.

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ

Ο έμπειρος οδοντίατρος πολλές φορές πρέπει και μπορεί να εκτελεί χρέη καλού παθολόγου. Γιατί στην στοματική κοιλότητα εκδηλώνονται πρωτογενώς ή δευτερογενώς γενικότερα νοσήματα του οργανισμού όπως π.χ. AIDS ,καρκίνος ,αβιταμινώσεις, αναιμίες, ηπατίτιδες,ορμονικές διαταραχές. Οι ιστοί που περιβάλλουν τα ούλα καθώς και η εικόνα πολλές φορές της ροής του αίματος αποτελούν εκτός των άλλων τις πρώτες ενδείξεις για να υποβληθεί ο ασθενής σε γενικότετρες εξετάσεις. Γι ‘αυτό εκτός των άλλων, δηλαδή της γενικότερης πρόληψης των δοντιών και της στοματικής υγείας απαραίτητο είναι το check up στο εξάμηνο τουλάχιστον.